Κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους υλοποιήθηκε στο Γυμνάσιο Ζαλόγγου το πρόγραμμα Ενεργού Πολίτη με τίτλο «Από το τότε στο τώρα: Διαδρομές προσφυγιάς και ανθρωπιάς», στο πλαίσιο των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων και της θεματικής ενότητας «Ενδιαφέρομαι και ενεργώ – Κοινωνική Συναίσθηση και Ευθύνη, Εθελοντισμός, Διαμεσολάβηση». Το πρόγραμμα συνδύασε τη μελέτη της ιστορικής μνήμης με τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, δίνοντας στους μαθητές τη δυνατότητα να προσεγγίσουν βιωματικά το ζήτημα της προσφυγιάς, της ανθρωπιάς, της αλληλεγγύης και της ενεργού συμμετοχής του πολίτη.
Κατά τη φάση της διερεύνησης, οι μαθητές γνώρισαν βασικές έννοιες που σχετίζονται με την προσφυγιά, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τον εθελοντισμό και τη διαπολιτισμική συνύπαρξη. Μέσα από συζητήσεις, προβολή οπτικοακουστικού υλικού και ιστορική αναδρομή στη Μικρασιατική Καταστροφή και τον Ποντιακό Ελληνισμό, κατανόησαν τη διαχρονική διάσταση του προσφυγικού φαινομένου και συνέδεσαν το παρελθόν με τη σύγχρονη πραγματικότητα.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας και του σχεδιασμού, οι μαθητές εργάστηκαν σε ομάδες, ανέλαβαν ρόλους και συμμετείχαν σε δραστηριότητες αναζήτησης και επεξεργασίας πληροφοριών. Μελέτησαν ιστορικά τεκμήρια, χάρτες και αρχειακό υλικό, καλλιεργώντας δεξιότητες συνεργασίας, έρευνας και κριτικής σκέψης.
Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η εκπαιδευτική επίσκεψη στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) Πρέβεζας, όπου οι μαθητές ενημερώθηκαν για την εγκατάσταση των προσφύγων του 1922 στην περιοχή και παρακολούθησαν έκθεση αρχειακού και φωτογραφικού υλικού σχετικού με τη Μικρασιατική Καταστροφή και την προσφυγιά. Μέσα από τη βιωματική επαφή με τις ιστορικές πηγές, κατανόησαν τη σημασία της ιστορικής μνήμης και της διατήρησης της πολιτισμικής κληρονομιάς.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στη Δομή Αιτούντων Άσυλο στη Φιλιππιάδα, όπου οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τη σύγχρονη πραγματικότητα των προσφύγων και να συμμετάσχουν σε δράση εθελοντισμού και κοινωνικής προσφοράς. Η συγκέντρωση και προσφορά ρουχισμού και ειδών για τα παιδιά της δομής ενίσχυσε την ενσυναίσθηση, την ανθρωπιά και την κοινωνική ευθύνη των μαθητών, καλλιεργώντας τη στάση του ενεργού πολίτη μέσα από την πράξη.
Επιπλέον, υλοποιήθηκε εκπαιδευτική επίσκεψη στο ΚΕΠΕΑ Σφακιωτών και στο Κάστρο της Αγίας Μαύρας, όπου οι μαθητές ενημερώθηκαν για τη φιλοξενία προσφύγων του 1922–23 στον χώρο του κάστρου. Η δράση αυτή συνέβαλε ουσιαστικά στη σύνδεση της τοπικής ιστορίας με το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο της προσφυγιάς, ενισχύοντας την ιστορική συνείδηση και τον σεβασμό απέναντι στους ανθρώπους που βίωσαν τον ξεριζωμό.
Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, οι μαθητές δημιούργησαν ψηφιακό υλικό, παρουσιάσεις και καλλιτεχνικές εργασίες, ενώ συμμετείχαν ενεργά στη διάχυση των αποτελεσμάτων μέσω παρουσιάσεων και αναρτήσεων στην ιστοσελίδα του σχολείου. Η τελική παρουσίαση του προγράμματος αποτέλεσε μια ουσιαστική ευκαιρία έκφρασης, αναστοχασμού και επικοινωνίας των εμπειριών και των γνώσεων που αποκόμισαν.
Η υλοποίηση του προγράμματος συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη γνωστικών, κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων. Οι μαθητές καλλιέργησαν την ενσυναίσθηση, την υπευθυνότητα, τη συνεργασία και τον σεβασμό απέναντι στη διαφορετικότητα, ενώ παράλληλα ενίσχυσαν την ιστορική τους γνώση και τη σχέση τους με την τοπική κοινωνία και πολιτιστική κληρονομιά.
Συνολικά, το πρόγραμμα λειτούργησε ως μια ουσιαστική παιδαγωγική εμπειρία βιωματικής μάθησης, μέσα από την οποία οι μαθητές συνειδητοποίησαν ότι η γνώση της ιστορίας, η ανθρωπιά, η αλληλεγγύη και η ενεργός συμμετοχή αποτελούν βασικά στοιχεία της δημοκρατικής και υπεύθυνης πολιτειότητας.
ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΜΑΡΙΑ ΧΑΡΙΤΟΠΟΥΛΟΥ
